|
|
|
*** Miniatuur 1:12
***
sieraden en onderdelen
|
ZAAI TIPS / ADVIES
HP = Hardy Perennial (vaste plant) HHP = Half Hardy Perennial (vorstgevoelige plant) HB = Hardy Biennial (2 jarig, bloei in het jaar erna) A = Annnual (eenjarig) HA = Hardy Annual (zelf uitzaaiend, niet helemaal wintervast) Deze adviezen zijn voortgekomen uit jarenlange ervaring, dat wil nog niet zeggen dat andere adviezen niet goed zouden zijn. En als je zelf een goede manier hebt gevonden dan moet je die ook zo houden, maar misschien zit er toch nog een nieuw idee bij. Hier enkele tips: Zelf zaai ik in een mengsel van potgrond (2/3 deel) met fijn zand (1/3 deel), het kan natuurlijk ook in zaai of stekgrond die kant en klaar te koop is. Dit mengsel is om de aarde armer te maken, als de grond vol zit met groeistoffen dan schieten de zaden te snel uit. Sommige soorten zaai ik binnenshuis in een kamer (foto) met een temperatuur van ongeveer 20º C. daar begin ik vaak in januari mee voor de langkiemers, deze gaan in april naar het broeikasje waar ze eventueel verder kunnen kiemen en dan naar buiten als ze nog meer tijd nodig hebben. Gelukkig kiemen de meeste soorten wat makkelijker. Bijna alle soorten zaai ik in potjes voor binnen en buiten zaai. Zo kan ik controleren of ze kiemen (of niet), wat altijd weer leuk is om te zien. s' Winters kun je om te voorkomen dat de zaden worden opgegeten door hongerige muizen of vogels die insecten zoeken, de potjes eventueel afdekken met een stuk kippengaas of een stuk vitrage met een elastiekje of een laagje fijn grind (zo komt er ook geen mosvorming). Bij hele fijne zaden niets afdekken. Zaaien kan in potjes van ongeveer 6 x 6 cm of 9 x 9cm. Maak ook een labeltje (zelf knip ik deze van (kunststof jalousie) met de juiste naam erbij, dan weet je om welk soort het gaat en kun je later nog de nodige informatie opzoeken. Grond in de potjes verdelen en met lauw water begieten en ligt aandrukken, dan zaaien. Als je gaat gieten als je gezaaid hebt dan zwemmen de zaden op een hoopje. Fijn zaad niet bedekken, iets minder fijn zaad een beetje bedekken met fijn gewreven potgrond of fijn zand. Dikke zaden evt vijlen (of op schuurpapier) om de kiemduur te versnellen (dikkere Geranium zaden, Lupine enz). Soms wellen in laagje water (Lupine) of op een nat watje (Arisaema's, Wisteria). De regel: zaden bedekken zo dik als de zaden zelf zijn, is meestal goed. Als je binnenshuis zaait kun je de potjes met plastic afdekken om uitdroging te voorkomen, b.v. plastic huishoudfolie of plastic zakjes (over het potje, lucht inblazen (met een rietje) en elastiekje erom), als ze water nodig hebben NIET met de gieter water geven, dan zwemmen de zaden op een hoopje. Met een plantensproeier besproeien of de potjes in lage bakken zetten en het water daarin gieten. Als je buiten zaait dan de potjes op een beschutte plaats zetten ivm felle zon en wind, niet vergeten water te geven! De aarde in de potjes niet te nat houden, anders rot het zaad weg of gaat schimmelen. De aarde niet laten uitdrogen!! (dan kiemt er niets). Als plastic gebruikt wordt over de potjes, regelmatig controleren of ze gaan kiemen, want dan moet het plastic verwijderd worden om rotting en schimmel te voorkomen. Dun zaaien, dan hoeft er ook minder uitgedund te worden. Uitdunnen is vaak nodig om de plantjes sterker te laten worden. Bewaar altijd wat zaden voor het geval er iets mis gaat, dan kun je het weer opnieuw proberen. In geval van binnenshuis zaaien: als de plantjes wat groter worden de potjes eventueel naar een wat koelere ruimte verplaatsen om langgerekte planten te voorkomen, dit kan een kasje (zie helemaal onderaan foto) in een minikasje of een koelere kamer zijn met voldoende licht (garage, stal of serre) en vorstvrij! Als de zaailingen na de kiemblaadjes meer blaadjes krijgen dan moeten ze verspeend worden in potgrond, dan krijgen ze de voedingstoffen die ze nu goed kunnen gebruiken. Een of twee zaailingen in een potje (9cm x 9cm of rond doorsnee 9 cm). Sommige soorten met meerdere kleine plantjes bij elkaar houden om een vollere plant te krijgen (Dianthus deltoides en alpine plantjes). Als ze ongeveer 10 á 12 cm hoog zijn (en als het nodig is) de topjes eruit knijpen om een mooie bossige plant te krijgen, dit eventueel herhalen. Als de plantjes toch wat sprieterig zijn geworden de plantjes met verspenen wat dieper planten, dan worden ze steviger. Als er later in het voorjaar is gezaaid is het vaak niet nodig om te verspenen, dan kan alles direct de grond in. EENJARIGE (A) EN (HA) en (HHP) ZAAIEN: Veel eenjarige kunnen vanaf half maart binnenshuis/kas voor-gezaaid worden. Nicotiana heeft meer tijd nodig en warmte (20ºC), deze eind februari - begin maart binnenshuis zaaien. Ligt ook aan het weer buiten, voorjaar 2009 is lang koud geweest, dus het voorzaaien binnenshuis is bij mij zeker 2 a 3 weken later begonnen. Grond in de potjes verdelen, de grond met lauwwarm water begieten en de aarde een beetje aandrukken. De zaden dun verdelen, eventueel met iets aarde bedekken, fijn zaad niet bedekken. Wat plastic erover (of met planten sproeier vochtig houden) om uitdrogen te voorkomen en regelmatig kijken en het plastic verwijderen als de zaden gaan kiemen. Later eventueel uitdunnen als het nodig is. Er kan ook ter plaatse gezaaid worden (of beide voor langere bloei). Dit gebeurd voor 1 jarige soorten half april. Sommige soorten kunnen alleen ter plaatse gezaaid worden omdat ze niet verspeend kunnen (willen) worden of omdat ze anders slapjes kunnen worden zoals sommige Papaver en Nigella soorten. Na de maand mei heeft het zaaien van eenjarige weinig zin, de kans dat ze nog gaan bloeien is vrij klein. TWEEJARIGEN
(HB): Tweejarigen worden eigenlijk in juli/augustus in een potje, of buiten ter plaatse gezaaid. De zaaiwijze gebeurt dan ook zoals bij de eenjarige, als er in juli/augustus gezaaid wordt dan hoeft het natuurlijk niet binnenshuis/kas te staan maar gewoon buiten zetten en vochtig houden, liefst niet in de felle zon anders droogt het te snel uit. Zelf zaai ik ook de tweejarigen half maart binnenshuis/kas, zodat ik in juli al mooie stevige planten heb. Dit zijn meestal: Alcea’s (stokrozen), Salvia sclarea, Digitalis enz. VASTE PLANTEN (HP)
en ook (HHP) : De meeste vaste planten kunnen al vanaf eind februari (langkiemers) tot half maart binnenshuis/kas (foto) gezaaid (of in de zomer buiten gezaaid worden), potjes met grond vullen, lauwwarm water erover gieten en ligt aandrukken, de zaden dun erover verdelen en eventueel bedekken met wat aarde. Het potje evt. met plastic bedekken (zie de eenjarige) De aarde vochtig houden, niet te nat. Indien nodig kleine gekiemde plantjes uitdunnen. De meeste vaste planten bloeien het jaar erop, het eerste jaar hebben ze nodig om een stevige plant te worden, vaak sta ik versteld dat een zielig plantje in het eerste jaar, een stevige plant in het 2e jaar is geworden (of met wat pech soms is verdwenen). Enkele soorten hebben een LANGE KIEM tijd nodig, dus als zaad niet binnen 3 weken opkomt wil het nog niet zeggen dat het mislukt is, gewoon laten staan en vochtig houden en eventueel zelfs nog in de zomer (soms ook de winter) buiten laten staan. Er zijn ook soorten die KOU (en meer tijd) nodig hebben om te kiemen, deze worden in oktober/november/december in potjes gezaaid (foto) (of ter plaatse) (Echinacea's, Eupatorium, Astrantia's) en eventueel afgedekt met wat kippengaas. Dit om hongerige muizen en vogels te weren. Als het zaad in januari of februari (soms wat later) is aangeschaft en het is nog koud genoeg buiten (ongeveer 5º C.) dan gewoon buiten zetten in potjes. Als het zaad van koukiemers in maart/april/mei is verkregen en je wil niet wachten tot het najaar, dan de zaden (elk soort apart) met wat zand in een zakje in de koelkast (NOOIT in de diepvries dan is het over en uit) ongeveer 4 weken bewaren dan zaaien, dit kan lukken, maar soms ook niet, de natuur regelt het vaak allemaal zelf, het zaaisel in en potje gewoon laten staan en wachten tot de volgende kouperiode (of voorjaar) Of de kou periode nabootsen door de zaden in de potjes gezaaid en afgedekt met plastic zakje in de koelkast te zetten voor 4 weken (5ºC.) om te kiemen hebben ze geen licht nodig (dus het lampje in de koelkast hoeft niet aan, grapje). Dan buiten zetten, plastic verwijderen en wachten op kiem, 4 weken... Lukt het niet, dan nogmaals de kouperiode in de koelkast herhalen voor 4 weken en dan weer ook deze potjes buiten laten staan, is het dan nog niet gelukt (en de zomer bijna om) laat het zaaisel dan gewoon buiten staan en wacht tot de echte kouperiode eraan komt en het werk kan afmaken evt. water geven als het nodig is. Er zijn soorten die 1 ½ jaar nodig hebben om te kiemen! Andere soorten kiemen in het DONKER (Delphiniums), deze dek ik af met een stuk zwart plastic b.v. een stuk van de verpakking van de potgrond. Wel regelmatig kijken of ze niet uitdrogen en of al gekiemd zijn, sommigen doen dat al na een paar dagen. Weer andere soorten zijn LICHT KIEMERS (Salvia's, Papavers, sommige Campanula's en Veronica's) deze hebben het licht nodig om te kiemen. Gewoon het zaad niet bedekken, ietsjes aandrukken, de aarde wel vochtig houden, niet te nat. Enkele soorten hebben WARMTE nodig om te kiemen (Heuchera's, Nicotiana) zelf zet ik ze dicht bij de verwarming, of op de badkamer waar vaak een constante warme temperatuur is. Niet vergeten vochtig te houden. Om te kiemen hebben de meeste soorten geen fel licht nodig, wel als ze gekiemd zijn dan moeten ze in het licht staan, anders worden ze sprieterig en langgerekt (doen ze ook als ze te warm staan) Sommige soorten kunnen beter VROEG in het jaar gezaaid worden (half februari) om van de langere bloei te kunnen genieten, zoals: Asclepias, Gaura, Oxepetalum, Salvia patens, Lapeirousia. Belangrijkste regel is: nooit laten uitdrogen!! Gelukkig hebben de meeste soorten geen bijzondere wensen en kiemen redelijk snel. Het ene jaar kan alles naar wens kiemen en het andere jaar mislukt er van alles, ook al heb je alles gedaan volgens de regels, dit kan toch voorkomen (gebeurt mij dus regelmatig) wees niet teleurgesteld en probeer het evt. volgend jaar nog eens met de overgebleven zaden.
Veel soorten doen het heel goed in een pot, sommige kunnen het best gelijk in een grote pot gezaaid worden: Nigella (juffertje in het groen), Allium (bieslook). Andere soorten doen het ook heel goed in een pot, eerst voorzaaien in een klein potje en als ze groot genoeg zijn om te verplanten dan kunnen ze gelijk in een grote pot (minimaal doorsnee van 15 cm en groter): Agastache astromontana Ageratum Alonsoa Anemone Antirrhinum Asarina Asclepias (evt. ook overwinteren in pot) Bulbinella Calandrinia Chaenorrhinum Commelina Coreopsis tinctoria Cosmos (wel in vrij grote pot) Delphinium (lage soorten, grandiflora) Dracocephalum Eschscholzia (in grotere pot) Francoa Gaura (in groter pot) Godetia Hosta (lagere soorten) Iris Jasione Lapeirousia (Anomatheca) Mimulus Nemesia Nicotiana (lage soorten) Oenothera (Lage soorten) oxypetalum (ook overwinteren in pot) Papaver Petunia Plantago Polemonium (lage soorten) Primula Salvia (niet alle soorten)
********************************************************************************************************* HELAAS heeft de natuur wel eens ander plannen en kunnen van sommige zaden planten anders uitkomen dan verwacht (o.a. Aquilegia's, Papavers, Alcea's, Petunia, Nemesia) de bijen en vlinders vliegen van de een naar de ander en zorgen voor kruisbestuiving. Zelf probeer ik dat zoveel mogelijk tegen te houden door de soorten zo ver mogelijk uit elkaar te planten. Maar of die ene bij of vlinder daar rekening mee houd? Het kan ook wel eens zijn dat de zaden het ene jaar kiemkrachtiger is dan het andere jaar. Dan zou je zelfs met het ene plantje dat opkomt blij kunnen (moeten) zijn. * Op de verpakking wordt vermeld als er meer tijd of kou of licht of donker nodig is om te kiemen. * Bewaar altijd wat zaadjes voor het geval er wat mis gaat (slakken, vorst), om het nog eens te proberen. Zaden zijn zeker 3 jaar houdbaar (soms langer, alleen de kiemkracht kan wat achteruit gaan) * Als je een tuindagboek bijhoudt kan het volgend jaar wel eens helpen als er iets niet is goed gegaan, of om te weten wanneer je gezaaid hebt en wanneer er bloei is. * Gewoon zaaien en naar gevoel handelen. TIP: Vanwege ruimte gebrek heb ik kasjes gemaakt van noppenfolie (verkrijgbaar bij tuincentra) en piepschuim, een tuinbank is zo omgetoverd tot broeikas (foto)MINIKASJE: Als je niet zo veel planten hebt en de jonge plantjes moeten toch naar buiten (anders worden ze sprieterig en slap) dan kun je ook een mini kasje maken van een kist of bakje: onderin het kistje / bakje wat gaten maken om evt water te laten wegvloeien, op de bodem van het kistje van een stuk piepschuim een plaat leggen voor de isolatie, evt. ook aan de zijkanten, in de hoeken 4 latjes / stokken steken ongeveer 30 cm hoog (of een gebogen stevige draad steken). Over het geheel noppenplastic (dunne) heen vouwen, misschien hier en daar wat vast tapen en een opening laten om bij de plantjes te kunnen komen, maar dan wel zo dat het weer dicht gemaakt kan worden. Als het warm weer is kan het open staan en als het kouder wordt of nachtvorst dan weer dicht vouwen. Wel de plantjes goed in de gaten houden of ze genoeg water hebben.
****************************
Hieronder staan wat soorten met zaaitijd en evt. kiemduur: De vaste (HP) en 2 jarige (HB) planten kunnen bijna het hele jaar gezaaid worden. Sommige soorten kiemen binnen een paar dagen andere hebben wat meer tijd nodig. De soorten die hieronder staan kiemen zo in mijn tuin (of kas). Het gaat eigenlijk meer om te weten of de soort kou, tijd, warmte, donker of licht nodig heeft om te kiemen.
Aceana soorten: koukiemers en kan wat meer tijd nodig hebben, buiten zaaien, HP Achilea soorten: v.a. febr. / maart, 20 º C. kiemt vrij makkelijk, HP Adenophora soorten: v.a. febr. / maart, kiemt vrij makkelijk, HP Aethonema 20 º C, kan wat meer tijd nodig hebben om te kiemen Agastache soorten: febr. / maart, 20 º C, kiemt makkelijk, heeft iets meer tijd nodig. HP en HHP Alcea soorten: v.a. maart tot juni 20 º, kiem binnen enkele dagen, HB Alchemilla soorten: koukiemers, kan ook wat meer tijd nodig hebben, buiten zaaien, HP Allium soorten: enkele soorten kiemen makkelijk (Bieslook) andere hebben tijd en wat kou nodig HP. Amsonia 5º C en langkiemer, februari in schuur of garage zaaien (vorstvrij) Anemone soorten: vaak koukiemers, staat vermeld op verpakking, HP Anthyllis soorten: kiemen redelijk snel HP Antirrhinum soorten: maart, 20ºC kiem kan onregelmatig zijn (dagen of weken), HHP Aquilegia soorten: v.a. febr. / maart 20º C kiem onregelmatig (dagen of weken), HP Arabis soorten: 20º C, kiemen redelijk snel (2 weken) HP Asarina soorten: febr / maart 20º C kiemt vrij makkelijk, HHP Asclepias soorten: febr. meeste kiemen snel maar de plant heeft wat meer tijd nodig, HHP Asphodeline koukiemers, kan ook wat meer tijd nodig hebben, buiten zaaien HP Astrantia soorten: koukiemers, kan ook wat meer tijd nodig hebben, buiten zaaien HP Aster soorten: v.a. febr. / maart, kan meer tijd nodig hebben om te kiemen, HP
Barbarea soorten: kiemen vrij makkelijk, kan soms wel wat langer duren. Berkhya kiemt vrij makkelijk. Bulbinella: febr. / maart, kiemen makkelijk HA / EENJARIG
Calceolaria soorten: de een kiemt makkelijk (de eenjarige) de ander kan wat meer tijd en kou nodig hebben. Calandrinia soorten: febr. / maart, kiemen makkelijk HHP / HA Campanula soorten: v.a. febr. / maart, 20º C kiemen vrij makkelijk, HP Carex soorten: koukiemers, kan ook wat meer tijd nodig hebben, buiten zaaien HP Centaurea 1 jarige: febr. / maart, kiemen goed, A Centaurea vaste soorten: v.a. febr. / maart, eerst gewoon zaaien (20º C) geen kiem dan koukiem HP Chaenorrhinum soorten: kiemen vrij makkelijk. Cheiranthus cheiri v.a. maart kiemt makkelijk, kan ook ter plaatse gezaaid worden, HB Codonopsis: kan snel kiemen kan ook kou nodig hebben HP Commelina soorten: half maart, kiemt redelijk, 2 a 3 weken, HHP / HP Coreopsis vaste soorten: v.a. febr. / maart, 20 º C. kiemt vrij makkelijk, HP Coreopsis 1 jarige: 1/2 maart 20º C, kiemen makkelijk, A Corydalis soorten: 1/2 maart 20º C, de eenjarigen kiemen makkelijk, de vaste soorten hebben kou nodig. Cosmos soorten: 1/2/ maart 20º C of half april ter plaatse, kiemt makkelijk A Cynoglossum soorten: half maart, kiemen goed, zaait zich zelf uit in de tuin, HA
Datura 1 jarigen soorten: febr. / maart kiemen vrij snel A Delphinium half vast: donker kiemers, zaai begin tot 1/2 maart 20º C kiemt vrij makkelijk, HHP Delphinium vast: donker kiemers, zaai v.a. maart, kan snel kiemen, HP Dianthus soorten: v.a. 1/2 febr / maart, 20º C de meeste kiemen vrij makkelijk, HP Digitalis soorten: v.a.febr / maart, 20º C kiemt makkelijk, HB Draba soorten: v.a.febr / maart, 20º C kiemt makkelijk, HP Dracocephalum vast: v.a.febr. kan meer tijd nodig hebben om te kiemen, soms 5º C, HP Dracocephalum 1 jarige: 1/2 maart, kiemt redelijk snel, A
Echinacea soorten: koukiemers, kan ook wat meer tijd nodig hebben, buiten zaaien, HP Echinops soorten: v.a. febr. / maart, ongeveer 2 weken kiem, HP Edraianthus tenuifolius kan een koukiemer zijn, beide manieren uitproberen (deels binnen, deels buiten) Erigeron soorten: v.a. febr. / maart, ongeveer 2 weken kiem, HP Eryngium soorten: koukiemers, (soms niet, uitproberen) kan ook wat meer tijd nodig hebben, buiten zaaien, HP Eupatorium: de canabinum en de rugosum kiemt bij 20º C, heeft wat meer tijd nodig, de atropurpureum heeft kou nodig, buiten zaaien, HP Eschscholzia soorten: voorzaaien 1/2 maart of terplaatse, zaaien zich prettig uit, A
Fibigia clypeata: v.a. febr. / maart, kiemt makkelijk, HP / HA Foeniculum: kiemt vrij snel (ongeveer 2 a 3 weken) 20º C, HP Francoa: kiem bij 5º C, redelijk snel HP Fritillaria: enkele hebben 5º C nodig en meer tijd, de camschatcensis heeft tijd nodig om te kiemen, HP
Galtonia viridiflora: kan bij 20º C kiemen, maar kan ook kou nodig hebben (en tijd) Gaura soorten: febr, kiemt goed maar de plant heeft wat meer tijd nodig om voller te worden, HHP (in mijn tuin vast) Geranium soorten: bijna alle Geraniums (ook eenjarige) kiemen onregelmatig, v.a. febr/ maart zaaien Geum soorten: v.a. febr. / maart, 20 º c, sommige kiemen makkelijk andere hebben kou nodig, HP Globularia soorten: kan kou kiemer zijn. HP
Heuchera soorten: v.a. febr / maart, 20º C, kiem onregelmatig, HP Hibiscus soorten: warm zaaien 22 º C, enkele weken nodig voor kiem. Eenjarige kiemt sneller. Hieracium soorten: 1/2 maart 20º C, kiemen makkelijk Hosta soorten: sommige kiemen makkelijk andere hebben wat kou nodig om te kiemen, welke weet ik niet gewoon beide manieren uitproberen, HP Humulus (hop) v.a. febr. / maart, kiemt makkelijk, zaait zich uit HP Hypochoeris v.a. febr. / maart, kiemt makkelijk, zaait zich uit HP
Inula soorten 20º C, sommigen kiemen snel, andere kan langkiemer zijn. Iris soorten: de meeste zijn langkiemer en koukiemers HP Jasione soorten: 20º C, ongeveer 2 a 3 weken, HP
Knautia soorten: sommige soorten kiemen snel, de Knautia macedonica kan wat kou nodig hebben, evt. ter plaatse zaaien in het najaar.
Lapeirousia soorten: febr / maart, 20º C, ongeveer 2 a 3 weken, HHP (plant heeft meer tijd nodig om groter te groeien) Lavatera trimestris 1/2 maart, 20º C, kiemt makkelijk, A Leontopodium soorten: v.a. febr. / maart, kiemt redelijk goed, HP Liatris spicata 20º C, kan wat meer tijd nodig hebben om te kiemen. Lilium soorten: onregelmatige kiemers, kan lang of korter duren, verrassing. Linaria soorten: v.a. febr / maart, 20º C, kiem onregelmatig, HP en HHP Linum soorten: 1/2 maart, 20º C, kiemt makkelijk, A Lobelia soorten: v.a. febr. / maart, kiemt redelijk goed, HP Lupine soorten: 20º C, de meesten kiemen al na een paar dagen, de aarde redelijk vochtig houden. Luzula nivea: koukiemer, kan ook wat meer tijd nodig hebben, buiten zaaien, HP Lychnis soorten: v.a.febr / maart, 20º C, kiem ongeveer 2 weken, HP Lysimachia soorten: koukiemers, kan ook wat meer tijd nodig hebben, buiten zaaien, HP
Malva moschata: v.a. febr / maart, 20º C, kiem kan enkele weken duren (soms 2 maanden), HP Meconopsis soorten: sommige soorten hebben wat kou nodig (5º C) om te kiemen en andere kiemen makkelijk, beide gewoon uitproberen. Mimulus soorten: v.a. 1/2 maart, 20º C, kiemt makkelijk, HHP en HP en A Monarda soorten: v.a. febr / maart, 20º C, kiemt makkelijk, HP Muscari soorten: kou en langkiemer. Myosotis soorten: de meeste kiemen makkelijk andere hebben meer tijd of kou nodig, staat op verpakking als er meer tijd of kou nodig is.
Nemesia soorten: 1/2 maart, 20º C, kiemt makkelijk, A Nepeta soorten: de meeste kiemen makkelijk, enkele soorten niet (wordt dan vermeld op verpakking) Nicandra soorten: 1/2 maart, 20º C, kiemt makkelijk, A Nicotiana soorten: febr. 20º C, kiemt makkelijk, maar heeft wat meer tijd nodig om plant te worden, A
Oenothera soorten: v.a. febr / maart, 20º C kiemt makkelijk (sommige in 1 dag!) Oxypetalum: febr. / maart, kan wat moeite hebben, als late kiem is de plant in een pot vorstvrij bewaren, het jaar erop volop bloemen (zeker de moeite waard!) HHP
Papaver soorten: 1/2 maart binnenshuis 20º C, kan ook ter plaatse, kiemt makkelijk (de meeste soorten) A of HA Papaver vaste soorten: v.a. febr. / maart, kiemt makkelijk HP Penstemon soorten: v.a. febr. de meeste soorten kiemen bij 5º C (garage, stal), HP Petunia soorten: 1/2 maart, 20º C, kiemt makkelijk, A Phlomis soorten: v.a. febr. / maart sommige hebben meer tijd nodig, kiem 20º C, HP Plantago soorten: v.a. febr / maart, 20º C, kiemt makkelijk, HP en HHP Platicodon soorten: v.a. febr. / maart 20º C kiemt makkelijk, HP Polemonium soorten: v.a. febr / maart, 20º C kiemt makkelijk, HP Primula soorten: kunnen wat meer tijd en wat kou nodig hebben (lukt mij niet altijd, tips?)
Salvia vaste soorten: v.a.febr / maart, 20º C, lichtkiemers, meeste kiemen makkelijk (sommige in 1 dag!) Salvia 1 jarige soorten: febr. / maart, 20º C lichtkiemers, meeste kiemen makkelijk Sanguisorba soorten vast: koukiemers (sommige), kan wat meer tijd nodig hebben, evt. buiten zaaien, HP Scabiosa soorten 1 jarige: 1/2 maart, 20º C, kiemt makkelijk, A Scabiosa soorten vast: Veel kiemen makkelijk sommige zijn koukiemers, kan ook wat meer tijd nodig hebben, buiten zaaien, HP Scabiosa ochroleuca 5º C en langkiemer, februari in schuur of garage zaaien (vorstvrij) Scutellaria soorten: v.a. febr / maart, 20º C, kiem onregelmatig, HP Silene soorten 1 jarige: 1/2 maart, 20º C, kiemt makkelijk, A Silene soorten vast: v.a. febr. / maart, kan wat kou nodig hebben en tijd, buiten zaaien, HP Sisyrinchium soorten: v.a. febr. / maart kan wat kou nodig hebben, eerst binnen zaaien indien geen kiem na 4 weken dan buiten zetten, HP Solidago soorten: v.a. febr / maart, 20º C, kiemt onregelmatig, HP
Teucrium soorten: de meeste zijn kou en langkiemers Thalictrum soorten: hebben wat meer tijd nodig om te kiemen. Townsendia soorten: v.a. febr / maart, 20º C kiemt makkelijk, HP Trifolium 1 j. soorten: febr. / maart kiemt redelijk, A Tulipa soorten: lang en koukiemers
Verbena soorten vaste: v.a. febr / maart, 20º C, kan wat meer tijd nodig hebben, HP Veronica soorten: v.a. febr / maart, 20º C, lichtkiemer, kiem onregelmatig, HP Veronicastrum soorten: koukiemer, kan ook wat meer tijd nodig hebben, buiten zaaien, HP Wahlenbergia soorten: kan wat meer tijd nodig hebben en soms wat kou Wisteria soorten: kiem kan versneld worden door in een ruime pot te zaaien en de potgrond vochtig en warm (20º c) te houden, kan een langkiemer zijn, HP
Het klinkt allemaal heel ingewikkeld, maar vaak heb je er wat aan als je denkt dat de kiem wat lang duurt dan weet je of dat soort eventueel kou of juist warmte nodig had of meer tijd. Van de meeste soorten hierboven genoemd heb ik de meest voorkomende soorten genoemd die ik zelf ook zo opkweek of heb opgekweekt. De soorten die een andere behandeling nodig hebben staan op de verpakking vermeld. Vaste planten kunnen ook in de zomer gezaaid worden, als ze maar groot genoeg zijn om voor de winter in de tuin te planten. Voor een uitgebreide zaai en kiemduur heb ik een langere lijst (te lang voor de website), is wel in het Engels. Mocht je hier interesse in hebben e-mail gerust hiervoor dan stuur ik hem (via e-mail) Mocht je zelf zaden willen opvangen om te ruilen of de plant nog eens willen zaaien dan heb ik bij: ZADENOPVANG misschien nog wat tips.
Hier is nog een link met vele goede tips (Engelstalig) waaronder zaai / kiemtips: http://www.theseedsite.co.uk/seedpods.html
ENKELE TUINTIPS: Ik heb wel veel planten in mijn tuin (verzamelaarster) maar dat wil nog niet zeggen dat ik graag tuinier (hiermee bedoel ik vooral onkruid verwijderen). In het voorjaar moet het er toch van komen, dan ga ik met mijn opstapkrukje (goed voor de rug) in de tuin zitten en pluk met MES en VORK (mijn favoriete tuingereedschap!) al het onkruid er uit. Met de vork wip ik met gemak de onkruiden met wortel en al eruit, met het mes haal ik de onkruiden die een lange wortel hebben er met gemak uit. Zo te horen is het een makkie, maar als de tuin vol zit met al dat onkruid zit er heel wat uurtjes werk in. Als het enigszins onkruidvrij is dan maak ik met de 3 tand de aarde los en vul de tuin aan met bemeste tuinaarde. Hierdoor krijgt de aarde nog wat extra vitaminen en het ziet gelijk heel netjes uit. Zelf gebruik ik geen andere groeimiddelen omdat er soorten tussen zitten die daar gevoelig voor zijn en zouden kunnen verdwijnen of verbranden. Doordat ik de planten vrij dicht op elkaar plant krijgt het onkruid minder kans (maar niet heus). Zodat ik weinig hoef te wieden, zelf gebruik ik het liefst de 3 tand deze heb ik in 2 maten de kleine (in de zomer voor het fijne werk) en de grote voor het grovere werk. Schoffelen en harken doe ik eigenlijk niet, ik ben bang dat ik kostbare plantjes zo omschoffel of eruit hark. In de zomer heb ik op verschillende plaatsen gieters (met water) staan, zodat ik kan gieten als ik zie dat het nodig is. Zelf laat ik de bloemen uitbloeien om er zaden van te kunnen oogsten, ziet niet altijd mooi uit, maar je moet er wat voor over hebben. In het najaar zou je veel soorten kunnen snoeien, ziet netter uit, maar bij sommige soorten kan snoeien fataal zijn omdat de vorst via een holle stengel naar de wortel kan gaan en de plant hierdoor kan bevriezen. Zelf laat ik bijna alles zo als het is, anders is de tuin zo kaal, behalve sommige soorten waarvan ik weet (Solidago, Eupatorium) dat ze zich (te) graag uitzaaien, die snoei ik wel. Het onkruid verwijderen in het najaar zou veel werk in het voorjaar kunnen besparen. Maar als de winter niet streng is dan groeit het onkruid nog. Sommige planten hebben een winterdek nodig evt. van bladeren of dennentakken. In mijn tuin gebruik ik dit niet, sommige soorten hou ik wel in de gaten, zoals de Gaura's, die willen wel eens verdwijnen na -10º C. kou. Planten waarvan ik weet dat ze niet tegen vorst kunnen zet in ik een pot en laat ze in mijn kasje overwinteren. Dit kan natuurlijk ook in een vorstvrije schuur of garage met raam (dat licht hebben ze toch nodig) Als je in het bezit bent (of gebruik mag maken) van een broeikas zijn hier misschien nog wat handige tips. Dit zijn eenvoudige huistuinenkeukentips, voor professionele tips kun je beter boeken aanschaffen. Als je een kas gaat aanschaffen en je hebt de ruimte (en andere middelen) dan kun je beter een maatje groter nemen dan kleiner, zeker als je fanatiek gaat zaaien. Mijn kas staat op een fundering van betonblokken en een vloer van klinkers, met daarop houten loopplanken (tegen koude voeten als je er moet werken). Zelf zaai ik op tafels en niet op de grond (beter voor mijn rug), voor mij heeft het zaaien op tafels meer voordelen omdat ik goed kan zien wat er kiemt, groeit en wat er niet thuis hoort (beestjes). De tafels die ik gebruik zijn werkbanken van IKEA, redelijk goedkoop en ook nog plaats eronder voor mijn zaaispulletjes en potten. Ik heb de tafels eerst gelakt (water afstotend en schimmelwerend). Over de tafels heb ik plasticfolie en piepschuimen platen gelegd, nog meer ruimte (overlappend) en isolerend. Mocht je tomaten en groente gaan zaaien dan kan dit beter vanuit de grond hierover heb ik geen tips. Om in de winter vorstgevoelige planten over te houden heb ik een goedkoop badkamerkacheltje neergezet, deze slaat aan bij kou (rond 5 º C.) en ik hoef er zelf niet veel naar om te kijken. In het vroege voorjaar heb ik het kacheltje ook op 5 º C staan als er gezaaid is of jonge plantjes staan om ze niet te laten bevriezen. Werkt prima voor mij. In het kasje hang een thermometer die ook aangeeft hoe koud het WAS (b.v. nachtvorst) zodat ik het kacheltje kan instellen. Mijn kasje (2 x 3m) is van kunststof platen met een aluminium frame, bouwpakket, voordeel: goedkoper dan glas, nadeel: de platen kunnen na verloop van tijd groen worden (mosvorming) en vocht tussen de schotjes komen en stukgaan. Een kas van glas, nadeel: duurder en glas kan ook stukgaan, voordeel: glas is beter schoon te maken en makkelijk te vervangen als het gebroken is. Maar ik ben nog steeds tevreden met mijn kasje. De binnenwanden heb ik met dikker noppenfolie bekleed om beter te isoleren in de winter, scheelt wel een paar graden bij vorst. Als het flink gaat vriezen dan dek ik de kieren van het raampje af, anders gebruik ik de kieren om te ventileren. Als je 1 (of 2) gieters met water in je kasje zet dan heb je het water op de temperatuur zoals ook de plantjes of zaaipotjes zijn, als het warm wordt overdag dan wordt het water ook warmer en geeft deze warmte s'avonds nog af. De potgrond heb ik ook in het kasje staan dan is deze niet zo koud als ik de aarde gebruik om te zaaien of te verspenen. Etiketjes om de naam van de plant op te schrijven heb ik gemaakt van kunststof jalousie (Kwantum) of lamel, hier knip ik reepjes van en schrijf met een permanent marker de naam en of het een vaste of eenjarige plant is en evt de kleur en hoogte, erop . Sommige dingen zijn handig om in het kasje bij de hand te hebben: zaaipotjes, pen, papier, elastiekjes, schaar, pincet (verspenen), vijl, schuurpapier, stokjes, binddraad, handdoek, veger en blik, klok en vooral een paraplu om droog terug naar huis te gaan als het regent. Je komt zelf van alles tegen dat je er goed kunt gebruiken. Als ik in februari/maart begin te zaaien in het kasje (soorten die + 5º C nodig hebben) dan maak ik het kasje eerst goed schoon, haal alle planten die er staan eruit (naar berging) en spuit het kasje goed in met een bestrijdingsmiddel om evt. klein ongedierte te bestrijden, zelf hou ik niet van bestrijdingsmiddelen, maar als er bepaalde schimmels of andere kleine beestjes zitten kan het overslaan op de jonge plantjes, jammer van al het werk en moeite. Dit is de enige keer dat ik met een spuitbus spuit in het kasje, als er kleine plantjes in staan en er zitten toch beestjes op dan hebben die plantjes pech en gaan naar buiten, vaak zie je dan (als het niet te hard vriest) dat de beestjes verdwenen zijn (opgegeten door andere beestjes). Denk niet dat slakken uit een kasje wegblijven, ook hier vinden ze de weg naar het jonge blad. Moeilijk te bestrijden, als ik er een vind heeft deze ook pech (jammer maar helaas) maar ze zijn zo slim om zich goed te verstoppen, bij sommige soorten weet ik dat ze er dol op zijn: Delphiniums en Campanula's, hier leg ik rond de jonge plantjes grof grind (Japanse splitt 2 - 6 mm) in de hoop dat ze wegblijven. Mocht je witte vliegjes in de kas krijgen dan wil een ouderwetse vliegenvanger (die plakkerige) goed helpen. Mijn grote vrienden in de kas zijn de dikke spinnen, die ruimen veel op (daar mogen ze hun gang gaan maar NIET in mijn huis!). Ventileren is heel belangrijk in de kas, als het te warm wordt dan ontstaat er een te vochtig klimaat en kunnen plagen en schimmels lekker hun gang gaan, omdat warmte stijgt kun je beter, als je een raam hebt dit met warmer weer even open zetten, op een kier. Niet vergeten het raam weer dicht te maken (s'avonds), in het hele vroege voorjaar zet ik de deur wel eens op een kier, zodat de warme lucht weg kan (niet samen met het raam ivm tocht), om mijzelf er aan te herinneren dat de deur/raam open kan staan heb ik een briefje op de monitor van de computer geplakt (kun je zien waar ik het meeste verblijf). Zoals ik al eerder vermeld heb zijn dit eenvoudige praktische tips, wil je meer weten dan zijn er boeken die je verder kunnen helpen, zelf heb ik veel gehad aan: Planten onder glas ISBN: 90 215 2507 0 boek van de groenboekerij (stap voor stap gids) veel informatie over de keuze en inrichting van een kas, het kweken van planten in kas en bak. (helaas niet meer te krijgen bij de boekenwinkels, misschien op een boekenmarkt of 2ehandsboekenwinkel?) Atrium encyclopedie van het tuinieren ISBN: 90 6113 574 5 van Christopher Brickell,hierin staat veel over het tuinieren, snoeien, aanleg van tuin, over de broeikas, het boek is niet goedkoop maar ik heb er heel veel aan gehad (nog steeds).
|
